Προβλήματα Ακοής
Οι μαθητές με ακουστικές βλάβες στηρίζονται κυρίως στην όρασή τους για επικοινωνία, όπως για παράδειγμα, ανάγνωση λόγου, ανάγνωση χειλιών, Ελληνική νοηματική γλώσσα.
Περιληπτική περιγραφή των Προβλημάτων Ακοής
Αναλυτική περιγραφή των Προβλημάτων Ακοής
Πως τα Προβλήματα Ακοής επιδρούν στη μάθηση και τη διδασκαλία
Περιληπτική περιγραφή των Προβλημάτων Ακοής
Οι άνθρωποι με ακουστικές βλάβες στηρίζονται κυρίως στην όρασή τους για επικοινωνία, όπως για παράδειγμα, ανάγνωση λόγου, ανάγνωση χειλιών, Ελληνική νοηματική γλώσσα ή όπως στην Αγγλία σε μια μορφή αγγλικών που χρησιμοποιεί το λεξιλόγιο BSL και ονομάζεται Υποστηριζόμενα Σήματα Αγγλικών (SSE).
Όσον αφορά τους σοβαρά και βαθύτατα κωφούς ανθρώπους, η εκμάθηση της γλώσσας ακολουθεί μια διαφορετική πορεία σε σύγκριση με τον τρόπο γλωσσικής ανάπτυξης των φυσιολογικά αναπτυσσόμενων ανθρώπων. Συνήθως η γλώσσα είναι επίκτητη μέσα από την άφθονη έκθεση σε μια γεμάτη νόημα γλωσσική αλληλεπίδραση κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Η σοβαρή κώφωση μειώνει και σε ποιότητα και σε ποσότητα τη γλωσσικά ερεθίσματα που προσφέρονται στο εκάστοτε άτομο.
Οι μαθητές με ακουστικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη γλώσσα των Ελληνικών, ίσως βρουν ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή αρκετά εύχρηστο, όπως για παράδειγμα, τα προγράμματα θησαυρός και έλεγχος της γραμματικής. Επίσης, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο αποτελεί ένα αποτελεσματικό τρόπο επικοινωνίας για τους κωφούς μαθητές. Μερικοί μαθητές χρησιμοποιούν κατά τη διάρκεια των διαλέξεων φορητό υπολογιστή, έτσι ώστε να διαβάζουν τα χείλη και να δακτυλογραφούν ταυτόχρονα.
Αναλυτική περιγραφή των Προβλημάτων Ακοής
Υπάρχουν τέσσερις τύποι απώλειας της ακοής:
- Αγώγιμη απώλεια ακοής (οι διαβάσεις μεταφοράς για τους ήχους για να φθάσουν στο εσωτερικό αυτί επηρεάζονται). Οι αγώγιμες απώλειες ακοής έχουν επιπτώσεις συνήθως σε όλες τις συχνότητες με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ακούν και να οδηγεί στην βαριά απώλεια της ακοής.
- Νεύρο-αισθητηριακή απώλεια ακοής (ζημία στα λεπτά αισθητήρια τριχοειδή αγγεία του εσωτερικού αυτιού ή των νεύρων που την παρέχουν). Αυτή η απώλεια ακοής μπορούν να κυμανθεί από ήπια ως βαριά και έχει συχνά επιπτώσεις στη δυνατότητα του προσώπου να ακούει μόνο κάποιες συχνότητες έναντι άλλων.
- Μια μικτή απώλεια ακοής αναφέρεται σε έναν συνδυασμό αγώγιμης και νεύρο-αισθητηριακή απώλειας και σημαίνει ότι ένα πρόβλημα εμφανίζεται και στον εξωτερικό, στο μέσο και στο εσωτερικό αυτί.
- Μια απώλεια ακοής προκύπτει από ζημία ή εξασθένιση στα νεύρα ή στο κεντρικό νευρικό σύστημα, είτε στις διαβάσεις προς τον εγκέφαλο είτε στον ίδιο τον εγκέφαλο.
Γενικότερα, οι μαθητές που χάνουν την ακοή τους ή μέρος της ,κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας, συνήθως χρησιμοποιούν τη μέθοδο ανάγνωσης χειλιών, ενώ αντίθετα, αυτοί που γεννιούνται κωφοί ή χάνουν την ακοή τους κατά το στάδιο της βρεφικής τους ηλικίας, χρησιμοποιούν τη νοηματική γλώσσα. Οι μαθητές που χρησιμοποιούν την ανάγνωση χειλιών, μπορούν ταυτόχρονα να χειρίζονται ένα φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή ή να διαθέτουν μαζί τους ένα βοηθό, ο οποίος να κρατάει σημειώσεις ενώ παράλληλα οι ίδιοι να επικεντρώνονται στις εκφράσεις του προσώπου του ομιλητή.
Στην περίπτωση ενός κωφού μαθητή, η ανάπτυξη της ομιλουμένης γλώσσας είναι σπάνια φυσική και αυτόματη, αλλά αντίθετα αποτελεί προϊόν μιας επίπονης διαδικασίας με αμέτρητα εμπόδια και παγίδες.
Για πολλούς μαθητές, οι οποίοι γεννήθηκαν κωφοί, η ομιλουμένη γλώσσα αποτελεί τη δεύτερη γλώσσα τους και η νοηματική την πρώτη. Εντούτοις, σε αντίθεση με άλλους μαθητές, οι οποίοι δεν μαθαίνουν τα Αγγλικά σαν πρώτη γλώσσα, οι εκ γενετής κωφοί μαθητές αδυνατούν να μάθουν Αγγλικά με τον τρόπο που μαθαίνει ένας Γερμανός ή Γάλλος αυτόχθων ομιλητής. Δεν μπορούν να εντρυφήσουν στη γλώσσα καθώς δεν μπορούν να την ακούσουν. Επιπροσθέτως, από τη στιγμή που η νοηματική είναι ολοκληρωτικά οπτική, οι κωφοί μαθητές δεν διαθέτουν γραπτή ή ομιλούμενη γλώσσα, στην οποία να βασίσουν την εκμάθηση μιας δεύτερης γλώσσας.
Πως τα Προβλήματα Ακοής επιδρούν στην μάθηση και τη διδασκαλία
Στην περίπτωση των κωφών μαθητών που έχουν την ομιλουμένη ως δεύτερη γλώσσα, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι βιώνουν διάφορα γλωσσικά προβλήματα. Οι δυσκολίες είναι περισσότερο έκδηλες στις γραπτές εργασίες, στις οποίες τα λάθη εντοπίζονται κυρίως στη δομή της πρότασης, στους χρόνους του ρήματος και σε διάφορες παραλείψεις λέξεων. Η δυσκολία επιτείνεται καθώς η γλώσσα υποδοχής συνήθως υφίσταται σε άπταιστο λόγο και για αυτό προκύπτει πρόβλημα στην ανάγνωση των χειλιών των άλλων ανθρώπων.
Η έλλειψη ακοής και ακουστικών αναμνήσεων υποδηλώνει ότι οι σπουδαστές αδυνατούν να εξιστορήσουν αυτό που είναι γραμμένο σε μια σελίδα. Επιπλέον, η νοηματική διαθέτει γραμματική και σύνταξη, η οποία είναι διαφορετική από την ομιλουμένη γλώσσα, γεγονός που δυσχεραίνει την απόδοση του μαθητή.
Οι έρευνες, επίσης φανερώνουν ότι η αναγνωστική ηλικία των κωφών μαθητών που αποφοιτούν το σχολείο είναι χαμηλότερη του μέσου εθνικού όρου. Συνεπώς, είναι πιθανό ότι οι κωφοί σπουδαστές, οι οποίοι εισέρχονται στην ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση, είναι ήδη λειτουργικοί σε ένα σχετικώς προχωρημένο επίπεδο. Εντούτοις, η ανάγνωση παραμένει ένα επίπονο καθήκον για μερικούς κωφούς σπουδαστές, καθώς το λεξιλόγιό τους μπορεί να είναι αξιόλογα περιορισμένο σε σύγκριση με τις ακουστικές τους αιχμές. Άγνωστες λέξεις ή λέξεις που δεν έχουν παρουσιαστεί με συγκεκριμένο τρόπο στον μαθητή, δεν μπορούν να διαβαστούν από τα χείλη. Συνεπώς, οι κωφοί σπουδαστές συχνά πρέπει να ψάχνουν όχι μόνο την τεχνική διάλεκτο που σχετίζεται με το θέμα αλλά και τη γλώσσα που είναι οικεία στις ακουστικές τους αιχμές. Μια ασύγκριτη ποσότητα χρόνου μπορεί να δαπανηθεί στην ανάγνωση και την προετοιμασία εργασιών, συχνά με την υποστήριξη μιας ατομικής γλώσσας ή ενός εκπαιδευτικού υποστήριξης μάθησης.
Σε σύγκριση με τους φυσιολογικά αναπτυσσόμενους σπουδαστές, το μονοπάτι για την γενική γνώση μπορεί να είναι αποκλεισμένο για τον μαθητή με μειωμένη ακοή. Οι φυσιολογικοί σπουδαστές απορροφούν τη γνώση μέσα από την ανάγνωση εφημερίδων, την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο και με τις συζητήσεις με άλλους σπουδαστές. Αυτή η τυχαία συλλογή πληροφοριών βοηθάει στο σχηματισμό απόψεων και ικανοτήτων απαραίτητων για την ανώτερη εκπαίδευση. Επίσης, οι κωφοί σπουδαστές μπορεί να αρνηθούν την πρόσβαση σε όλο αυτό τον πλούτο της γνώσης και την εμπειρία ζωής. Το τελικό αποτέλεσμα συχνά αντανακλάται στην γραπτή εργασία του κωφού μαθητή, η οποία χαρακτηρίζεται από έλλειψη βάθους, ανωριμότητα και μερικές φορές ανενημέρωτες απόψεις και προβλήματα διαδοχικής και ολικής δομής του γραπτού λόγου.
Ένα επιπρόσθετο πρόβλημα για τους σπουδαστές με ακουστικές βλάβες αποτελεί η ομαδική εργασία και σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται η υιοθέτηση επιτρεπτικών στρατηγικών εκ μέρους της υπόλοιπης ομάδας.
Λαμβάνοντας υπόψη, ότι απαραίτητο συστατικό πολλών ομαδικών δραστηριοτήτων είναι η ανάθεση υπευθυνότητας και ελέγχου στους σπουδαστές, οι εκπαιδευτικοί πρέπει να συμβιβαστούν με το μέγεθος της παρέμβασής τους και την συμπερίληψη όλων των μαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία. Βέβαια, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η εφαρμογή των συστημάτων εκείνων, τα οποία ωθούν τις ομάδες στην ανάληψη πρωτοβουλιών για την εμπλοκή όλων των μαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Οι εκπαιδευτικοί χρειάζεται να λάβουν υπόψη τη δομή του μαθήματός τους, τη διδακτική υποστήριξη, τα βοηθήματα, την ανάπτυξη κατάρτισης και το περιβάλλον μάθησης. Επίσης, απαιτείται αντικατάσταση των μακρήγορων ομιλιών και σεμιναρίων με μια περισσότερο προσβάσιμη μάθηση, μια μάθηση βασισμένη στη χρήση μικρών διδακτικών ομάδων. Τέλος, η μάθηση με ηλεκτρονικούς υπολογιστές μπορεί να μειώσει την ανάγκη για επικοινωνιακή υποστήριξη.
Η παροχή σημειώσεων, πριν από την έναρξη του μαθήματος, αποτελεί μια επιπλέον βοήθεια για το μαθητή, μια βοήθεια που πολλαπλασιάζει τα οφέλη της όταν οι σημειώσεις αυτές δίνονται σε ηλεκτρονική μορφή. Η χρήση οπτικών βοηθημάτων (π.χ PowerPoint) λειτουργεί ευεργετικά στην κατανόηση των ομιλούμενων πληροφοριών.
